Pages

Mar 22, 2008

Çürüme IV

(kendinin bile mephisto'su olamayan) Ilhan Selçuk

Klaus Mann'in aynı adlı eserinden István Szabó tarafından sahneye aktarılan Mephisto filimi Mephistopheles and Doktor Faustus’un ana teması etrafında gelișir. Filimde asıl karekter Hendrik'i tanırız. Sosyalist ve bașarılı bir tiyatro oyuncusudur Hendrik. Naziler güc kazanmaya bașlayıp solu hedef alınca, Hendrik’in arkadașları için Almanya’dan kaçmaktan bașka çare yoktur. Kaçabilen kaçar, kaçamayanlardan bazıları gece ve sis (Nacht und Nebel) adı ile bilinen faili meçhul cinayetlerden nasibini alır. Hendrik için tiyatorodaki ünü ve bașarısı ideolojisinden daha ağır basar. Bunu mantıga da büründürür; “ben kalıp sistemin içinden sisteme karșı savașacağım” falan der arkadașlarına. Bașlangıçta Nazilerin de ișine gelir Hendrik’ı pohpohlamak. Bir süre sonra Hendrik kendini Nazi rejiminin bir üyesi gibi gőrmektedir artık. Ama rejim őyle bir așamaya gelir ki Hendrik’e ihtiyaç duymamaktadır artık. Bir akșam (büyük bir ihtimalle sisli bir akșam) Hendrik SS’lerce alınır ve bir stadyuma gőtürülür. Koca stadyumda kimseler yoktur, spot ıșıkları hedefi (Hendrik’i) aydınlatır. Hendrik “ne yaptım ben!” darken anlamıștır yüreğini șeytana sattığını… Hendrik vurulur…

O denli iyi bir oyuncu da olsa Hendrik becerememiștir iyi bir Nazi olmayı. Yada istese de, çabalasa da Nazi olamamıștır…

Ilhan Selçuk iyi bir fașist olmustur. Ișkencecilerinin vatan için yaptıklarını bile aklamıș, onay bile vermiștir. Nasıl olur bőylesi bir sosyalist bőylesi bir fașiste dőnüșebilir? Sahi bőylesi bir transformasyon, dőnüșüm mümkün müdür hamam böceğine dönüşmeden? Hendrik için mümkün olmadı. Ilhan Selçuk için mümkünlești bu.

Ya da, ya da Ilhan Selçuk hiç bir zaman sosyalist olmamıștı belki…
Post a Comment